Komisja antymobbingowa nie jest obowiązkowa. Przepisy obowiązujące od 5 listopada 2026 r. nie narzucają jednego modelu: pracodawca może mieć stałą komisję, powoływać ją do konkretnej sprawy albo powierzyć wyjaśnienie innej bezstronnej osobie. Wymagane jest co innego: procedura, która pozwala ocenić zgłoszenie obiektywnie i szybko. Pracodawcy od 10 osób muszą ją spisać do 5 maja 2027 r.
Czy komisja antymobbingowa jest obowiązkowa?
Nie. Nowelizacja Kodeksu pracy (Dz.U. 2026 poz. 1046) nakłada na pracodawcę obowiązek systematycznego przeciwdziałania mobbingowi, ale nie wymaga powołania komisji. Pracodawca wybiera model, który pasuje do skali firmy: stałą komisję, komisję powoływaną do konkretnej sprawy, jedną bezstronną osobę albo podmiot zewnętrzny.
Warunek jest jeden: zgłoszenie musi zostać ocenione obiektywnie i bez zwłoki. W małej firmie komisja złożona z ludzi zależnych od siebie służbowo często nie spełnia tego warunku. Wtedy lepiej sprawdza się osoba z zewnątrz.
Jaka jest podstawa prawna komisji antymobbingowej?
Podstawą jest procedura pracodawcy, a nie odrębny przepis o komisji. Od 5 listopada 2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 osób ustala zasady, procedury i częstotliwość działań przeciwdziałających mobbingowi w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo w odrębnym regulaminie (art. 943a KP). Treść odrębnego regulaminu uzgadnia się ze związkiem zawodowym, a gdy go nie ma, z przedstawicielami pracowników. Bez porozumienia w ciągu 30 dni pracodawca ustala regulamin sam, uwzględniając ustalenia z konsultacji.
Jeśli procedura przewiduje komisję, to właśnie ona określa jej skład, uprawnienia, terminy i sposób dokumentowania. Termin na dostosowanie dokumentów mija 5 maja 2027 r.
Kto może zasiadać w komisji antymobbingowej?
Skład komisji decyduje o tym, czy jej ustalenia obronią się w sądzie. Praktyka i omówienia nowych przepisów wskazują kilka zasad:
- Nieparzysta liczba członków, zwykle trzy osoby, żeby uniknąć remisu.
- Nikt zależny służbowo od osoby wskazanej jako sprawca ani z nią skonfliktowany.
- Zasada wyłączenia: członek, którego dotyczy sprawa lub który jest bliski stronie, nie bierze w niej udziału.
- Przedstawiciel pracowników lub związku zawodowego, jeśli procedura tak stanowi.
- Możliwość dołączenia eksperta z zewnątrz, na przykład psychologa lub prawnika, szczególnie gdy sprawa dotyczy kadry kierowniczej.
- Pisemne zobowiązanie do poufności.
Jak pracuje komisja antymobbingowa?
- Otrzymuje zgłoszenie i potwierdza jego przyjęcie.
- Sprawdza, czy nikt z członków nie podlega wyłączeniu.
- Wysłuchuje zgłaszającego, osobę wskazaną i świadków, każdego osobno.
- Zbiera dokumenty: korespondencję, grafiki, oceny okresowe, notatki.
- Ocenia, czy zachowania były uporczywe, czyli powtarzalne, nawracające lub stałe. Pojedynczy incydent nie jest mobbingiem.
- Sporządza protokół z ustaleniami i rekomendacjami dla pracodawcy.
- Pracodawca podejmuje decyzję i działania naprawcze. Komisja nie karze, tylko ustala i rekomenduje.
Komisja w Twojej firmie nie będzie bezstronna?
Zewnętrzny mediator nie zastąpi wyjaśnienia, ale pomoże zakończyć spór, gdy fakty są już ustalone, albo zapobiec mu, zanim powstanie.
Czym się różni komisja antymobbingowa, komisja pojednawcza i mediator?
| Komisja antymobbingowa | Komisja pojednawcza | Mediator | |
|---|---|---|---|
| Podstawa | procedura pracodawcy (art. 943 i 943a KP) | art. 244 do 258 KP | art. 1831 i nast. KPC |
| Zadanie | ustala fakty i rekomenduje działania | próbuje doprowadzić do ugody w sporze ze stosunku pracy | pomaga stronom samym wypracować porozumienie |
| Skład | osoby wskazane w procedurze, często pracownicy | przedstawiciele pracodawcy i pracowników | osoba z zewnątrz, bezstronna |
| Wynik | protokół z ustaleniami | ugoda, wykonalna po nadaniu klauzuli przez sąd | porozumienie albo ugoda zatwierdzana przez sąd |
| Dobrowolność | pracodawca musi wyjaśnić zgłoszenie | dobrowolna dla pracownika | dobrowolna dla obu stron |
Te trzy instytucje nie wykluczają się. Najlepiej działa układ, w którym komisja ustala fakty, a mediator pomaga uporządkować relacje albo zakończyć spór o pieniądze. Więcej o tym w artykule Mediacja przy mobbingu.
Jakie są najczęstsze błędy komisji antymobbingowej?
- W składzie zasiada podwładny osoby wskazanej albo jej bliski współpracownik.
- Komisja przesłuchuje strony razem, przy sobie nawzajem.
- Brak terminu: sprawa ciągnie się miesiącami, co samo w sobie wygląda na brak reakcji.
- Protokół bez uzasadnienia, sam wniosek „mobbingu nie stwierdzono”.
- Komisja proponuje mediację zamiast wyjaśnienia albo naciska na zgodę stron.
- Akta dostępne dla szerokiego grona osób, co narusza poufność i przepisy o ochronie danych.
Zobacz też: Zgłoszenie mobbingu: obowiązki pracodawcy krok po kroku oraz Procedura antymobbingowa 2026: co musi zawierać.
Najczęstsze pytania
Źródła
- Ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 2026 poz. 1046.
- Kodeks pracy: art. 943, 943a, 244 do 258. Kodeks postępowania cywilnego: art. 1831 i następne.
- Nowe przepisy o mobbingu 2026, Kancelaria Białczyk.
- Nowe przepisy antymobbingowe 2026: obowiązki pracodawcy, pawlas.eu.
Stan prawny na 9 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny.
Marek Porycki
Mediator sądowy i biegły sądowy przy SO Białystok. Rozwiązuje konflikty od 2000 roku.
