Mediacje sądowe

Sąd skierował Waszą sprawę do mediacji. Co teraz?

Postanowienie o skierowaniu do mediacji nie jest przegraną i nie zamyka drogi do sądu. Daje Wam kilka tygodni na to, żeby ustalić warunki samodzielnie, taniej i bez publicznej rozprawy. Prowadzę mediacje ze skierowania Sądu Okręgowego w Białymstoku, w Łomży i w Ostrołęce oraz sądów rejonowych w tych okręgach.

Tydzień na decyzjęTyle zwykle daje sąd na odpowiedź, czy zgadzacie się na mediację
Stawki ustawoweRozporządzenie MS z 12 lutego 2026, takie same u każdego mediatora
Zwrot opłatyUgoda przed pierwszą rozprawą to zwrot całej opłaty sądowej
PoufnośćPrzebieg mediacji nie trafia do akt, a mediator nie jest świadkiem
Krok po kroku

Jak przebiega mediacja ze skierowania sądu

Postanowienie sądu i termin na odpowiedź

Sąd kieruje sprawę do mediacji na każdym etapie, także na pierwszym posiedzeniu. W postanowieniu wskazuje mediatora, ale strony mogą wskazać własnego, i sąd zwykle to uwzględnia. Na sprzeciw macie tydzień od doręczenia. Brak sprzeciwu oznacza zgodę.

Kontakt mediatora i spotkania indywidualne

Po otrzymaniu akt kontaktuję się z każdą stroną osobno. To spotkanie służy wyjaśnieniu zasad i sprawdzeniu, o co naprawdę toczy się spór, bo w piśmie procesowym rzadko jest to widoczne.

Posiedzenie mediacyjne

Spotkanie wspólne albo dalsze rozmowy osobne, zależnie od tego, co jest wykonalne. W sprawach ze skierowania sądu na całą mediację jest zwykle od miesiąca do trzech, a termin można przedłużyć na zgodny wniosek stron.

Ugoda i protokół

Jeżeli dojdzie do porozumienia, spisujemy ugodę i podpisujecie ją przed mediatorem. Protokół z przebiegu mediacji trafia do sądu, ale bez treści rozmów. Sąd nie dowie się, kto co powiedział ani kto ustąpił pierwszy.

Zatwierdzenie przez sąd

Sąd zatwierdza ugodę na posiedzeniu niejawnym. Od tego momentu ma ona moc prawną ugody sądowej, a jeżeli nadaje się do egzekucji, sąd nadaje jej klauzulę wykonalności.

Brak ugody, czyli powrót na wokandę

Sprawa wraca do sądu w tym samym miejscu, w którym była. Nie tracicie żadnego uprawnienia procesowego, a to, co padło w mediacji, nie może być powoływane jako dowód.

Dwie drogi

Mediacja sądowa a mediacja umowna

Mediacja sądowa, ze skierowania

  • Podstawą jest postanowienie sądu, sprawa już się toczy
  • Wynagrodzenie mediatora wynika z rozporządzenia, nie z cennika
  • Ugoda zatwierdzana w toczącym się postępowaniu
  • Zwrot opłaty sądowej: cała przed pierwszą rozprawą, trzy czwarte później
  • W sprawach karnych koszty pokrywa Skarb Państwa
  • Termin wyznacza sąd, zwykle od miesiąca do trzech

Mediacja umowna, bez sądu

  • Wystarczy telefon jednej ze stron, sprawa nie musi być w sądzie
  • Stawki z cennika mediatora, ustalone przed rozpoczęciem
  • Pierwszy termin zwykle w ciągu tygodnia
  • Ugodę można złożyć do sądu o zatwierdzenie, także później
  • Pełna swoboda w doborze tematów, także tych spoza pozwu
  • Brak akt sądowych, więc nic nie staje się jawne

Od 1 marca 2026 w sporach budowlanych mediacja jest obowiązkowa

Sąd musi skierować strony do mediacji przed rozprawą, a odmowa udziału bez uzasadnienia niesie ryzyko obciążenia kosztami postępowania. Szczegóły opisałem na stronie mediacje dla firm i biznesu.

Koszty

Ile kosztuje mediacja sądowa

Wynagrodzenie mediatora w sprawie skierowanej przez sąd określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 12 lutego 2026 roku, obowiązujące od 17 lutego 2026 roku. Stawka jest identyczna niezależnie od tego, którego mediatora wskażecie. Koszty dzielą się zwykle po połowie między strony.

Rodzaj sprawyWynagrodzenie mediatora, netto
Sprawa majątkowa, wartość przedmiotu sporu do 200 000 zł2% wartości, nie mniej niż 300 zł i nie więcej niż 4 000 zł
Sprawa majątkowa, wartość przedmiotu sporu powyżej 200 000 zł4 000 zł oraz 1% nadwyżki, nie więcej niż 8 000 zł
Sprawa niemajątkowa albo wartość nieustalona300 zł za pierwsze posiedzenie, 200 zł za każde kolejne, łącznie do 900 zł
Mediacja zakończona bez posiedzenia300 zł za całość
Sprawa karna i w sprawach nieletnichbezpłatnie dla stron, koszty ponosi Skarb Państwa

Do wynagrodzenia dochodzą wydatki: wynajem sali do 110 zł za posiedzenie, korespondencja do 50 zł, przejazdy według stawek dla podróży służbowych, oraz podatek od towarów i usług. Jeżeli sprawa nie jest jeszcze w sądzie, obowiązuje cennik mediacji umownej z kalkulatorem kosztów.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania o mediację ze skierowania sądu

Nie. Mediacja pozostaje dobrowolna, a na sprzeciw macie tydzień od doręczenia postanowienia. Odmowa nie może być podstawą niekorzystnego rozstrzygnięcia, ale sąd bierze pod uwagę postawę stron przy rozliczaniu kosztów procesu, zwłaszcza gdy odmowa jest nieuzasadniona.
Tak. Strony mogą zgodnie wskazać mediatora, a sąd co do zasady to uwzględnia. Wskazanie warto zawrzeć w piśmie procesowym albo w odpowiedzi na postanowienie. Jeżeli chcecie wskazać mnie, wystarczy imię i nazwisko oraz informacja, że jestem na liście stałych mediatorów przy Sądzie Okręgowym w Białymstoku.
Sąd wyznacza termin, zwykle od miesiąca do trzech, i można go przedłużyć na zgodny wniosek stron. Sama mediacja to najczęściej od jednego do czterech posiedzeń. Dla porównania: sprawa, która wraca na wokandę, czeka na kolejny termin rozprawy zwykle kilka miesięcy.
Sprawa wraca do sądu dokładnie w tym miejscu, w którym była. Nie tracicie żadnego uprawnienia procesowego. Propozycje składane w mediacji nie mogą być powoływane jako dowód, a mediator nie może być świadkiem co do faktów, o których dowiedział się w mediacji, chyba że strony go z tego zwolnią.
Po zatwierdzeniu przez sąd ugoda ma moc prawną ugody sądowej, a gdy nadaje się do egzekucji, sąd zatwierdza ją nadając klauzulę wykonalności. W praktyce oznacza to, że można na jej podstawie prowadzić egzekucję komorniczą tak samo jak na podstawie wyroku.
Tak, i w sprawach gospodarczych zwykle bierze. Pełnomocnik pilnuje treści ugody pod względem prawnym, a mediator odpowiada za przebieg rozmowy. W sprawach rodzinnych częściej pracujemy bez pełnomocników, a gotową ugodę strony konsultują z nimi przed podpisaniem.

Masz postanowienie sądu? Zadzwoń dziś

Termin na odpowiedź jest krótki. Piętnaście minut rozmowy wystarczy, żeby wiedzieć, czy mediacja jest w Waszej sprawie realną drogą.

+48 602 388 911

Umów bezpłatną konsultację

Dyżur w Sądzie Okręgowym w Białymstoku: 1. i 3. piątek miesiąca, 9:00 do 13:00.

Znajdź odpowiednią mediację

Odpowiedz na 2 pytania, zajmie 15 sekund